Schijnwerpers!

De Noord-Veluwe, een mooi stuk Nederland dat het verdient om de schijnwerpers op te zetten. Een regio waar bewoners zich actief inzetten voor het leefbaar houden van hun eigen omgeving. Zij organiseren culturele activiteiten met de kwaliteit van de lokale betrokkenheid. De culturele onderwijsprojecten zorgen voor het tot bloei laten komen van de culturele interesse van leerlingen.

Bekijk meer

Huis Zwanenburg in Vorchten bij Heerde

Verdwenen kasteel in Vorchten

Bij de IJssel aan de rand van de Veluwe brengen eerst kloosterbroeders de vruchtbare gronden in cultuur. Daarna ontstaan er ook enkele versterkte huizen met landgoederen. Het oudste is vermoedelijk de Zwanenburg dat nog in de achttiende eeuw weergangen en arkeltorentjes uit de late middeleeuwen vertoont.

Bezit van twee families

Gedurende de zestiende eeuw blijft de Zwanenburg in bezit van de familie van Essen. Door een huwelijk van Chatarina van Essen met Johan van Ensse gaat het over in handen van deze laatste familie. Johan is vermogend en bezit als drost van Coevorden en Salland de havezate De Groote Scheere in Holthorne. Tijdens de Tweede Münsterse oorlog van 1672 tot 1674 vallen de bisschoppen van Munster en Keulen na overeenkomst met de Franse koning de Nederlanden in het oosten en noorden aan. De havezate wordt verwoest aan het einde van deze oorlog. Daarna vestigt de familie van Ensse zich definitief op de Zwanenburg.

Een katholiek toevluchtsoord

De Veluwe is na de reformatie voor het grootste deel protestants, maar de familie Van Ensse blijft uitgesproken rooms-katholiek. Rond 1630 wordt een vervolgde rooms-katholieke priester op de Zwanenburg opgenomen. Acht jaar later wordt in het kasteel een huiskapel ingericht en vinden katholieke gelovigen daar hun toevluchtoord. Relikwieën uit de Lebuïnuskerk van Deventer worden ook op de Zwanenburg bewaard.

Het kasteel komt tenslotte toch in protestantse handen en wordt in 1829 gesloopt. Op de plaats van de bijgebouwen verschijnt een boerderij en een gedeelte van de gracht is nog te zien. De overige resten van het kasteel bevinden zich mogelijk ondergronds. Gedurende de zestiende eeuw blijft de Zwanenburg in bezit van de familie van Essen. Door een huwelijk van Chatarina van Essen met Johan van Ensse gaat het over in handen van deze laatste familie. Johan is vermogend en bezit als drost van Coevorden en Salland de havezate De Groote Scheere in Holthorne. Tijdens de Tweede Münsterse oorlog van 1672 tot 1674 vallen de bisschoppen van Munster en Keulen na overeenkomst met de Franse koning de Nederlanden in het oosten en noorden aan. De havezate wordt verwoest aan het einde van deze oorlog. Daarna vestigt de familie van Ensse zich definitief op de Zwanenburg.

 

Bron: Jan Vredenburg (eindred.), Kastelen in Gelderland, Uitgeverij Matrijs, Utrecht 2013,  p. 263.

Auteur: Ben Boersema

 

Bron: https://mijngelderland.nl/inhoud/verhalen/huis-zwanenburg-in-vorchten-bij-heerde