Schijnwerpers!

Cultuur en erfgoed op de Noord-Veluwe verdient het om in de schijnwerpers te staan. Het Cultuur- en Erfgoedpact maakt zich hier sterk voor!

Bekijk meer

Nieuws: Stadsmuseum Harderwijk ontvangt bijzonder portret in bruikleen van Rijksmuseum Amsterdam

  • 22-09-2021 tot 30-01-2022
  • Harderwijk

Vanaf woensdag 22 september is in Stadsmuseum Harderwijk een portret van de Afrikaanse KNIL-militair Kees Pop te zien, gemaakt in 1882 in Harderwijk door de schilder Isaac Israëls. Dit bijzondere portret is een tijdelijke
bruikleen van het Rijksmuseum Amsterdam en zal t/m 30 januari 2022 te bezichtigen zijn in het Stadsmuseum. Het portret krijgt een plek in Pension Harderwijk, de nieuwe vaste presentatie van de stadsgeschiedenis in Stadsmuseum Harderwijk.

‘Kees Pop’ & het KNIL

Kees Pop was één van de ca. drieduizend Afrikaanse mannen die in de negentiende eeuw als militair in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) vocht in Nederlands-Indië. Het betrof hier in de meeste gevallen tot slaaf gemaakte mannen die door de Nederlanders werden vrijgekocht, om vervolgens als rekruut te worden ingelijfd bij het KNIL. Deze man werd in 1870 als soldaat ingeschreven bij Fort Elmina, in het huidige Ghana. Zijn naam is niet bekend, wel die van zijn ouders: Kwamena en Ekoerva. Bij zijn inschrijving kreeg hij de Nederlandse naam ‘Kees Pop’, die hij aan boord van het schip dat hem naar Batavia bracht kon oefenen. Na twaalf dienstjaren keerde Kees Pop terug naar huis. Zijn thuisreis ging via Harderwijk waar hij, net als alle KNIL-veteranen, gedemobiliseerd werd bij het Koloniaal Werfdepot. Hier in Harderwijk werd Pop geschilderd door de toen pas zeventienjarige Isaac Israëls. Israëls was vanuit Amsterdam naar Harderwijk gekomen, aangetrokken door het dynamische militaire leven in het Zuiderzeestadje. Militaire thema’s hadden in die tijd zijn speciale belangstelling. Daarnaast had hij een voorliefde voor het schilderen van donkere modellen. In de persoon van Kees Pop kwamen beiden fascinaties samen.

Portret in het Stadsmuseum Harderwijk

Het portret van de Afrikaanse militair Kees Pop uit het Rijksmuseum vormt een prachtige tijdelijke aanvulling op de nieuwe permanente tentoonstelling van de stadsgeschiedenis, Pension Harderwijk. Een van de thema’s die hier uitgebreid aan bod komt is het militaire verleden van de stad. De aanwezigheid van het Koloniaal Werfdepot heeft een groot stempel gedrukt op Harderwijk. Tussen 1815 en 1909 meldden mannen uit heel Europa zich hier aan om dienst te nemen in het KNIL. Na hun diensttijd meldden zij zich ook weer af bij het Koloniaal Werfdepot in Harderwijk en ontvingen hier hun pensioen. De aanwezigheid van deze militairen gaf Harderwijk gedurende de gehele negentiende eeuw een internationaal, maar ook ruig karakter. Het portret van Kees Pop wordt in het Stadsmuseum omringd door allerlei objecten die verhalen over het Koloniaal Werfdepot: van een KNIL-uniform tot een wervingsaffiche en van militaire onderscheidingen tot een kapmes. Bovendien hangt het portret naast dat van een andere Afrikaanse KNIL-veteraan die in 1882 in Harderwijk verbleef: Jan Kooij, geschilderd door Johan Coenraad Leich. Dit portret is een bruikleen uit Museum Bronbeek. Middels een boeiende audiotour krijgen bezoekers extra informatie over de aanwezigheid van zowel Kees Pop en Jan Kooij als Isaac Israëls in Harderwijk.

Zie ook het spoor in het kader van Sporen van Slavernijverleden in Gelderland hierover.

Bron: https://mijngelderland.nl/actueel/nieuws-stadsmuseum-harderwijk-ontvangt-bijzonder-portret-in-bruikleen-van-rijksmuseum-amsterdam